Γιώργος Αποστολίδης

Αξιοποίηση των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων
στα φιλολογικά μαθήματα

Επισημάνσεις

· Η εκπαιδευτική αξιοποίηση των νέων και ευέλικτων ηλεκτρονικών περιβαλλόντων κερδίζουν έδαφος σε σχέση με τα κλειστά λογισμικά, που γρήγορα ξεπερνιούνται.

· Ενώ το εκπαιδευτικό τοπίο μεταβάλλεται διαρκώς, παραμένει ζητούμενο κατά πόσον η τεχνολογία θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της εκπαίδευσης ή θα δημιουργήσει νέα και πιο σύνθετα.

· Οι νέες τεχνολογίες μας προσφέρουν μία ευρεία γκάμα εφαρμογών προκειμένου να εμπλουτίσουμε τη διδασκαλία τους, αλλά η μάθηση δεν επιτυγχάνεται αυτομάτως με την έκθεση στα νέα μαθησιακά περιβάλλοντα. Η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τη μάθηση μόνο στην περίπτωση που αξιοποιείται ως εργαλείο και βοηθά τους μαθητές να σκεφτούν και να δημιουργήσουν.

Παιδαγωγικά κριτήρια αξιολόγησης των ιστοτόπων-λογισμικών

· Παιδαγωγική θεωρία: Ποια παιδαγωγική αντίληψη ως προς τη μαθησιακή διαδικασία (καθοδηγούμενη, βασισμένη σε ερωτήσεις, δομημένη δραστηριότητα, ανοικτού τύπου);

· Μέσα Αναπαράστασης: Συχνότητα χρήσης και λειτουργικότητας του γραπτού κειμένου, της εικόνας, του animation, του ήχου, του video κλπ.

· Προτεινόμενες δραστηριότητες. Ποικιλία και είδος, όπως ανάκτηση πληροφορίας, επίλυση προβλημάτων, δραστηριότητες σύνθεσης και δημιουργίας.

· Έλεγχος της μάθησης: Ο τρόπος αξιολόγησης της κατακτηθείσας γνώσης και η επανατροφοδοτηση.

· Διαδραστικότητα: Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ του πομπού και δεκτών. Η ανταλλαγή πληροφοριών (ερώτηση, απάντηση-εξήγηση). Χώροι συζήτησης (forum), και συχνά απαντώμενων ερωτήσων (FAQ) κ.τ.λ. Υπερδεσμοί.

· Βοήθεια: παρέχονται οδηγίες για την αποτελεσματική διαχείριση του διδακτικού υλικού;

· Βιβλιογραφικές παραπομπές: περιλαμβάνει παραπομπές σε άλλες πηγές που επιτρέπουν να εκτιμηθεί ο βαθμός τεκμηρίωσης του εκπαιδευτικού υλικού;

Ποιες υπηρεσίες μας προσφέρει το διαδίκτυο;

1. Αναζήτηση πληροφοριών (κειμενικού και οπτικοακουστικού υλικού)

· Μηχανές αναζήτησης

· Θεματικοί κατάλογοι

· Εκπαιδευτικές και μη Πύλες (portals)

· Πλατφόρμες ασύγχρονης εκπαίδευσης

· Μεταφραστικές μηχανές

· Ιστοσελίδες προσωπικές ή φορέων

2. Μαθησιακά εργαλεία

· Συγχρονική ή ασύγχρονη επεξεργασία κειμένων http://docs.google.com/#all

· Υπολογιστικά φύλλα

· Εννοιολογικοί χάρτες http://www.inspiration.com/

· Βιβλιοθήκες, μουσεία, ειδησεογραφικά πρακτορεία κλπ) http://www.britishmuseum.org/

· Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

· Δημιουργική γραφή

· Εξειδικευμένα λογισμικά και προγράμματα, ηλεκτρονικά βιβλία

· Βοηθήματα (http://www.e-yliko.gr/) και ασκήσεις.

· Ανταλλαγές και κοινά project.

· Προσομοιώσεις φαινομένων, κατασκευή μοντέλων

· Αξιολόγηση

3. Παραγωγή λόγου & Επικοινωνία – συνεργασίες

· Δημοσίευση κειμένου, γνώμης, εντύπου, video κλπ.

· Διαμοίραση εργασιών-εκπαιδευτικού υλικού.

· Συμμετοχή-συγγραφή σε ανοιχτά λογισμικά (Web 2.0)

· Υποβολή εργασιών, διατύπωση ερωτήσεων

· Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

· Ιστοσελίδες, Ιστολόγια (blog)

· Forum, chat-rooms

· Ηλεκτρονικές κοινότητες

· Συγχρονική επικοινωνία –τηλεδιάσκεψη

· Δικτύωση με άλλους χρήστες (συμμαθητές, άλλα σχολεία, φορείς-υπηρεσίες κλπ.)

· Εξ αποστάσεως συνεργασίες. Εύρεση εταίρων.

· Συμμετοχή σε διαγωνισμούς, δημοσκοπήσεις

4. Διαχείριση υλικού

· Αποθηκευτικός χώρος (http://www.box.net)

· Οργάνωση-διαχείριση φωτογραφιών, ήχων κλπ.

· Αρχειοθέτηση

· Portfolio

· Στατιστικές

5. Διάφορα

· Ψυχαγωγία (τηλεόραση, ταινίες, παιχνίδια, ραδιόφωνο, video, μουσική, podcast κλπ.)

· Επιφάνεια εργασίας (http://desktoptwo.com)

· Αγορές

Ποια τα γνωστικά και παιδαγωγικά οφέλη από τη χρήση του διαδικτύου;

· Το μάθημα γίνεται ελκυστικότερο.

· Οι μαθητές κινητοποιούνται περισσότερο. Μέσω της ανακαλυπτικής μεθόδου γίνονται ερευνητικοί και δεν επαναπαύονται στις μονοσήμαντες πληροφορίες.

· Διεύρυνση οριζόντων πέρα από την τάξη και το εγχειρίδιο (μουσεία, βιβλιοθήκες, διεθνείς οργανισμοί κλπ.).

· Οι μαθητές εθίζονται στους μηχανισμούς αποτελεσματικής αναζήτησης, στη διαχείριση και αξιολόγηση των πληροφοριών και την κριτική αποτίμησή τους.

· Χάρη στην οπτικοποίηση (visualization) των πληροφοριών και τις πολυμεσικές εφαρμογές κατανοούν καλύτερα τα δεδομένα.

· Υπάρχει άμεση διαδραστικότητα.

· Ευέλεκτη εξατομικευμένη και βιωματική μάθηση. Η χρήση των ΤΠΕ ταιριάζει στο μαθησιακό στυλ ορισμένων μαθητών.

· Δυνατότητα άμεσης σύνδεσης-επικοινωνίας με τόπους και ανθρώπους. Συνεργασία και διαμοιρασμός εργασιών-υλικού με άλλους ανά τον κόσμο.

· Οι μαθητές κατακτούν τον ψηφιακό γραμματισμό σε συνδυασμό με τη δυναμική χρήση πολλών κωδίκων της γλώσσας. Γίνονται νέα εγγράμματα υποκείμενα

Χρήσιμες Ιστοσελίδες

· Εκπαιδευτικές Πύλες:

http://www.e-yliko.gr/

http://www.sch.gr

http://www.pi-schools.gr/

http://www.netschoolbook.gr/

www.epyna.gr

· Αρχαία Ελληνικά:

http://www.musaios.com/

http://www.silvermnt.com/

http://www.perseus.tufts.edu/

· Νέα Ελληνικά-Λογοτεχνία:

www.greek-language.gr

http://www.elia.org.gr

www.snhell.gr

· Ιστορία:

http://www.culture.gr/war/index.jsp

www.ime.gr

www.parliament.gr

· Οπτικοακουστικό υλικό:

http://www.ert-archives.gr

http://www.altavista.com

http://www.google.com

· Εγκυκλοπαίδεια:

http://el.wikipedia.org/

Εγκεκριμένα λογισμικά

· Ανθολόγιο (Θύμησις)

· Ηρόδοτος+ (Θύμησις)

· Ομηρικά έπη (Θύμησις)

· Αρχαία αττική πεζογραφία

· Δημόσιος και ιδιωτικός βιος στην αρχαία Ελλάδα

· Γλώσσα η ελληνική. Οι περιπέτειες των λέξεων

· Διαλογος

· Ιστορία Α΄ γυμνασίου. Στα ίχνη των αρχαίων προγόνων

· Κασταλία

· Μυκηναϊκός πολιτισμός

Σέρρες, Απρίλης 2008

Φύλλο εργασίας

3η ενότητα: ταξίδι στον κόσμο της φύσης

Στόχος: η αναζήτηση πολυτροπικού υλικού

1. Συζητήστε στην ομάδα σας τι πληροφορίες, πηγές χρειάζεστε προκειμένου να προσεγγίστε τη θεματική ενότητα "Φύση".
2. Προσδιορίστε τις αντιπροσωπευτικές λέξεις-κλειδιά για την αναζήτηση υλικού που σας ενδιαφέρει (πχ. φύση, περιβάλλον, οικολογία, οικοσύστημα, κλίμα, περιβαλλοντική εκπαίδευση, περιβαλλοντικές οργανώσεις, Κερκίνη κλπ).
3. Προσπαθήστε να συμπεριλάβετε στο υλικό σας όσο το δυνατόν περισσότερα κειμενικά είδη (λήμματα, άρθρα, ρεπορτάζ, λογοτεχνικά κείμενα, εικόνες, video, μουσικές, διαφημίσεις κλπ).
4. Δημιουργήστε στην επιφάνεια εργασίας ένα φάκελο και αποθηκεύστε το υλικό σας.
   
5. Παρουσιάστε στην ολομέλεια το αποτέλεσμα της αναζήτησής σας.
   

Δημοσίευση ανάρτησης
Προεκτάσεις

1. Αν θα συνεχίζατε, ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα σας ως προς την αξιοποίηση του υλικού;
2. Τι εργασίες θα προτείνατε στους μαθητές, λαμβάνοντας υπόψη α) τις ανάγκες του αναλυτικού προγράμματος και β) τον ψηφιακό γραμματισμό τους;
3. Πώς θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις ΤΠΕ δημιουργικά και με προσωπικό ύφος;