Γιώργος Αποστολίδης

Αξιοποίηση των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων
στα φιλολογικά μαθήματα

Επισημάνσεις

· Η εκπαιδευτική αξιοποίηση των νέων και ευέλικτων ηλεκτρονικών περιβαλλόντων κερδίζουν έδαφος σε σχέση με τα κλειστά λογισμικά, που γρήγορα ξεπερνιούνται.

· Ενώ το εκπαιδευτικό τοπίο μεταβάλλεται διαρκώς, παραμένει ζητούμενο κατά πόσον η τεχνολογία θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της εκπαίδευσης ή θα δημιουργήσει νέα και πιο σύνθετα.

· Οι νέες τεχνολογίες μας προσφέρουν μία ευρεία γκάμα εφαρμογών προκειμένου να εμπλουτίσουμε τη διδασκαλία τους, αλλά η μάθηση δεν επιτυγχάνεται αυτομάτως με την έκθεση στα νέα μαθησιακά περιβάλλοντα. Η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τη μάθηση μόνο στην περίπτωση που αξιοποιείται ως εργαλείο και βοηθά τους μαθητές να σκεφτούν και να δημιουργήσουν.

Παιδαγωγικά κριτήρια αξιολόγησης των ιστοτόπων-λογισμικών

· Παιδαγωγική θεωρία: Ποια παιδαγωγική αντίληψη ως προς τη μαθησιακή διαδικασία (καθοδηγούμενη, βασισμένη σε ερωτήσεις, δομημένη δραστηριότητα, ανοικτού τύπου);

· Μέσα Αναπαράστασης: Συχνότητα χρήσης και λειτουργικότητας του γραπτού κειμένου, της εικόνας, του animation, του ήχου, του video κλπ.

· Προτεινόμενες δραστηριότητες. Ποικιλία και είδος, όπως ανάκτηση πληροφορίας, επίλυση προβλημάτων, δραστηριότητες σύνθεσης και δημιουργίας.

· Έλεγχος της μάθησης: Ο τρόπος αξιολόγησης της κατακτηθείσας γνώσης και η επανατροφοδοτηση.

· Διαδραστικότητα: Οι δυνατότητες επικοινωνίας μεταξύ του πομπού και δεκτών. Η ανταλλαγή πληροφοριών (ερώτηση, απάντηση-εξήγηση). Χώροι συζήτησης (forum), και συχνά απαντώμενων ερωτήσων (FAQ) κ.τ.λ. Υπερδεσμοί.

· Βοήθεια: παρέχονται οδηγίες για την αποτελεσματική διαχείριση του διδακτικού υλικού;

· Βιβλιογραφικές παραπομπές: περιλαμβάνει παραπομπές σε άλλες πηγές που επιτρέπουν να εκτιμηθεί ο βαθμός τεκμηρίωσης του εκπαιδευτικού υλικού;

Ποιες υπηρεσίες μας προσφέρει το διαδίκτυο;

1. Αναζήτηση πληροφοριών (κειμενικού και οπτικοακουστικού υλικού)

· Μηχανές αναζήτησης

· Θεματικοί κατάλογοι

· Εκπαιδευτικές και μη Πύλες (portals)

· Πλατφόρμες ασύγχρονης εκπαίδευσης

· Μεταφραστικές μηχανές

· Ιστοσελίδες προσωπικές ή φορέων

2. Μαθησιακά εργαλεία

· Συγχρονική ή ασύγχρονη επεξεργασία κειμένων http://docs.google.com/#all

· Υπολογιστικά φύλλα

· Εννοιολογικοί χάρτες http://www.inspiration.com/

· Βιβλιοθήκες, μουσεία, ειδησεογραφικά πρακτορεία κλπ) http://www.britishmuseum.org/

· Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

· Δημιουργική γραφή

· Εξειδικευμένα λογισμικά και προγράμματα, ηλεκτρονικά βιβλία

· Βοηθήματα (http://www.e-yliko.gr/) και ασκήσεις.

· Ανταλλαγές και κοινά project.

· Προσομοιώσεις φαινομένων, κατασκευή μοντέλων

· Αξιολόγηση

3. Παραγωγή λόγου & Επικοινωνία – συνεργασίες

· Δημοσίευση κειμένου, γνώμης, εντύπου, video κλπ.

· Διαμοίραση εργασιών-εκπαιδευτικού υλικού.

· Συμμετοχή-συγγραφή σε ανοιχτά λογισμικά (Web 2.0)

· Υποβολή εργασιών, διατύπωση ερωτήσεων

· Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

· Ιστοσελίδες, Ιστολόγια (blog)

· Forum, chat-rooms

· Ηλεκτρονικές κοινότητες

· Συγχρονική επικοινωνία –τηλεδιάσκεψη

· Δικτύωση με άλλους χρήστες (συμμαθητές, άλλα σχολεία, φορείς-υπηρεσίες κλπ.)

· Εξ αποστάσεως συνεργασίες. Εύρεση εταίρων.

· Συμμετοχή σε διαγωνισμούς, δημοσκοπήσεις

4. Διαχείριση υλικού

· Αποθηκευτικός χώρος (http://www.box.net)

· Οργάνωση-διαχείριση φωτογραφιών, ήχων κλπ.

· Αρχειοθέτηση

· Portfolio

· Στατιστικές

5. Διάφορα

· Ψυχαγωγία (τηλεόραση, ταινίες, παιχνίδια, ραδιόφωνο, video, μουσική, podcast κλπ.)

· Επιφάνεια εργασίας (http://desktoptwo.com)

· Αγορές

Ποια τα γνωστικά και παιδαγωγικά οφέλη από τη χρήση του διαδικτύου;

· Το μάθημα γίνεται ελκυστικότερο.

· Οι μαθητές κινητοποιούνται περισσότερο. Μέσω της ανακαλυπτικής μεθόδου γίνονται ερευνητικοί και δεν επαναπαύονται στις μονοσήμαντες πληροφορίες.

· Διεύρυνση οριζόντων πέρα από την τάξη και το εγχειρίδιο (μουσεία, βιβλιοθήκες, διεθνείς οργανισμοί κλπ.).

· Οι μαθητές εθίζονται στους μηχανισμούς αποτελεσματικής αναζήτησης, στη διαχείριση και αξιολόγηση των πληροφοριών και την κριτική αποτίμησή τους.

· Χάρη στην οπτικοποίηση (visualization) των πληροφοριών και τις πολυμεσικές εφαρμογές κατανοούν καλύτερα τα δεδομένα.

· Υπάρχει άμεση διαδραστικότητα.

· Ευέλεκτη εξατομικευμένη και βιωματική μάθηση. Η χρήση των ΤΠΕ ταιριάζει στο μαθησιακό στυλ ορισμένων μαθητών.

· Δυνατότητα άμεσης σύνδεσης-επικοινωνίας με τόπους και ανθρώπους. Συνεργασία και διαμοιρασμός εργασιών-υλικού με άλλους ανά τον κόσμο.

· Οι μαθητές κατακτούν τον ψηφιακό γραμματισμό σε συνδυασμό με τη δυναμική χρήση πολλών κωδίκων της γλώσσας. Γίνονται νέα εγγράμματα υποκείμενα

Χρήσιμες Ιστοσελίδες

· Εκπαιδευτικές Πύλες:

http://www.e-yliko.gr/

http://www.sch.gr

http://www.pi-schools.gr/

http://www.netschoolbook.gr/

www.epyna.gr

· Αρχαία Ελληνικά:

http://www.musaios.com/

http://www.silvermnt.com/

http://www.perseus.tufts.edu/

· Νέα Ελληνικά-Λογοτεχνία:

www.greek-language.gr

http://www.elia.org.gr

www.snhell.gr

· Ιστορία:

http://www.culture.gr/war/index.jsp

www.ime.gr

www.parliament.gr

· Οπτικοακουστικό υλικό:

http://www.ert-archives.gr

http://www.altavista.com

http://www.google.com

· Εγκυκλοπαίδεια:

http://el.wikipedia.org/

Εγκεκριμένα λογισμικά

· Ανθολόγιο (Θύμησις)

· Ηρόδοτος+ (Θύμησις)

· Ομηρικά έπη (Θύμησις)

· Αρχαία αττική πεζογραφία

· Δημόσιος και ιδιωτικός βιος στην αρχαία Ελλάδα

· Γλώσσα η ελληνική. Οι περιπέτειες των λέξεων

· Διαλογος

· Ιστορία Α΄ γυμνασίου. Στα ίχνη των αρχαίων προγόνων

· Κασταλία

· Μυκηναϊκός πολιτισμός

Σέρρες, Απρίλης 2008